Γιατί εμποτίζουμε το ξύλο

Για να προστατευτεί το ξύλο από τις επιδράσεις καταστρεπτικών παραγόντων, εισάγονται κατάλληλες συντηρητικές χημικές ουσίες μέσα στη μάζα του — διαδικασία γνωστή ως προστατευτικός εμποτισμός. Ο εμποτισμός περιορίζει την καταστροφή ή την αλλοίωση του ξύλου και παρατείνει σημαντικά τη διάρκεια ζωής του.

Η παράταση της διάρκειας ζωής του ξύλου έχει ιδιαίτερη σημασία τόσο για τον πλανήτη όσο και ειδικά για την Ελλάδα, μια χώρα φτωχή σε ξυλεία. Οι ξύλινοι στύλοι των δικτύων ηλεκτρισμού, τηλεπικοινωνιών και οι στρωτήρες σιδηροδρόμων αποτελούν χαρακτηριστικές εφαρμογές όπου ο προληπτικός εμποτισμός δεκαπλασιάζει τη διάρκεια ζωής της κατασκευής. Ενδεικτικά, ένας στύλος ΔΕΗ χωρίς εμποτισμό διαρκεί περίπου 5 χρόνια, ενώ ένας εμποτισμένος μπορεί να ξεπεράσει τα 50–60 χρόνια. Υπολογίζεται ότι χωρίς τον εμποτισμό, τα δάση του πλανήτη θα είχαν υποστεί ανεπανόρθωτη καταστροφή.

Η προστασία του ξύλου είναι γνωστή από την αρχαιότητα. Στη Βίβλο αναφέρεται ότι η κιβωτός του Νώε ήταν συντηρημένη εξωτερικά με πίσσα (κατράμι), υλικό με μυκητοκτόνες και εντομοκτόνες ιδιότητες που χρησιμοποιείται μέχρι σήμερα.

Συνοψίζοντας, ο προστατευτικός εμποτισμός του ξύλου γίνεται για:

• προστασία από σηπτικούς μύκητες, έντομα και καιρικές συνθήκες
• βελτίωση της διαστασιακής σταθερότητας
• ενίσχυση των φυσικών και μηχανικών ιδιοτήτων
• αύξηση της αντοχής στη φωτιά

Ένα απλό παράδειγμα

Μια συμβατική ξύλινη στέγη έχει φυσιολογική διάρκεια ζωής περίπου 30 χρόνια, εφόσον η ξυλεία ήταν υγιής αλλά χωρίς εμποτισμό. Είναι αναμενόμενο γύρω στα 20 χρόνια να εμφανιστούν ανησυχίες για προσβολές από έντομα και μύκητες.

Η ίδια στέγη, κατασκευασμένη με το ίδιο ξύλο αλλά εμποτισμένο υπό πίεση με βορικά άλατα, κοστίζει περίπου 10% περισσότερο, αλλά έχει πενταπλάσιο χρόνο ζωής.

Το ξύλο, λόγω της δομής και της χημικής του σύστασης, αποτελεί τροφή για μύκητες, έντομα, θαλάσσιους ξυλοφάγους οργανισμούς, βακτήρια και άλλους μικροοργανισμούς. Ο εμποτισμός είναι ο μόνος τρόπος να προστατευτεί αποτελεσματικά και να διατηρηθεί για δεκαετίες.

Προσβολή ξύλου από μύκητες

Προσβολή ξύλου από έντομα

Αλλοίωση από  κλιματικές συνθήκες

Παράγοντες:

• Φως (ηλιακή́ ακτινοβολία)
• Υγρασία (βροχή́, χιόνι)
• Θερμοκρασία
• Αέρας, κ.τ.λ.

Γενικά

Ο εμποτισμός γίνεται με την μέθοδο του πλήρους κυττάρου ( vacuum-pressure-vacuum).

Η ξυλεία που χρησιμοποιείται είναι ευρωπαϊκή ξυλεία κωνοφόρων που κατατάσσεται στην κατηγορία ΙΙ κατά DIN 1052.

Η ξυλεία πριν τον εμποτισμό ξηραίνεται ώστε να έχει υγρασία κάτω από 18%.

Πριν το εμποτισμό έχει ολοκληρωθεί η διαμόρφωση του ξύλου , δηλαδή έχει συμπληρωθεί οποιαδήποτε κοπή η εντομή η διάνοιξη οπών.

Το εμποτιστήριο είναι εφοδιασμένο με καταγραφικά όργανα κενού , πίεσης , θερμοκρασίας και ενδεικτικά στάθμης του διαλύματος στη δεξαμενή εμποτισμού.

Η όλη καταγραφή των στοιχείων καθώς και η διαδικασία του εμποτισμού ελέγχονται σε πραγματικό χρόνο από μονάδα ηλεκτρονικού υπολογιστή , ο οποίος εξασφαλίζει την διαδικασία του εμποτισμού.

Μετά τον εμποτισμό η ξυλεία αποθηκεύεται για διάστημα τουλάχιστον 7 ημερών ώστε να επέλθει συγκράτηση των συστατικών του διαλύματος και φυσική ξήρανση.